Horizon Europe – wat staat er op de agenda?

 

Horizon Europe, het vervolgprogramma van Horizon 2020, krijgt langzamerhand vorm. Het voorstel van de Europese Commissie voor Horizon Europe is een ambitieus onderzoeks- en innovatieprogramma ter waarde van 100 miljard euro. Wat is de status?

Horizon Europe – een korte update

Het Europees Parlement en de Raad van de EU hebben in maart en april 2019 een voorlopig akkoord bereikt over Horizon Europe. Het Europees Parlement heeft de voorlopige overeenkomst op 17 april 2019 bekrachtigd. Enkele belangrijke zaken, waaronder de definitieve begroting, buitenlandse deelname en de nieuwe missies ontbreken nog. Het Europees Parlement en de Raad zijn hierover nog in onderhandeling. De voorlopige goedkeuring geeft de Europese Commissie wel de mogelijkheid om te beginnen met de ontwikkeling van het programma via strategische planning. Dit nieuwe proces stelt haar in staat om de inhoud van de Europese onderzoeks- en innovatieactiviteiten te ontwikkelen.

Commissie vraagt om input: deadline 8 september 2019

De Commissie nodigt iedereen met belangstelling voor de toekomstige prioriteiten van de EU op het gebied van onderzoek en innovatie, waar ook ter wereld, uit om deel te nemen aan de raadpleging, die op 8 september sluit. De verwachting is dat de Europese Commissie haar nieuwe plan aan het eind van het jaar voorstelt. Dit plan bevat de missies en de partnerschappen. De missies gaan over:

  • aanpassing aan klimaatverandering, met inbegrip van maatschappelijke transformatie
  • kankeronderzoek
  • gezonde oceanen, zeeën, kust- en binnenwateren
  • klimaatneutrale en slimme steden
  • gezondheid van de bodem en voedsel.

Naar aanleiding van dit plan initieert de Commissie de werkprogramma’s en subsidieoproepen. Hoewel de Commissie nu al werkt aan de inhoud van het programma, kan zij niet beslissen over de goedkeuring van de begroting of de goedkeuring van het algemene plan door de Raad en het Europees Parlement. Deze ontbrekende zaken zijn vooral belangrijk met het oog op de te nemen vervolgstappen. De eerste stap is de goedkeuring van het Meerjarig Financieel Kader 2021-2027 (MFK).

Meerjarig Financieel Kader 2021-2027

Het Horizon Europe-programma maakt deel uit van het Meerjarig Financieel Kader 2021-2027 dat in feite het budget voor de hele Europese Unie is. De Commissie heeft voorgesteld de totale begroting te verhogen tot 1.135 miljard euro. Aangezien het Verenigd Koninkrijk vertrekt, betekent dit een extra verhoging voor de onafhankelijke lidstaten. In het huidige MFK bedraagt de bijdrage van de lidstaten 1,03 procent van het gecombineerde bruto nationaal inkomen van de EU. In het nieuwe MFK komt dit neer op 1,11 procent. Dit betekent dat de nettobetalers hun bijdrage aan de EU moeten verhogen. Lidstaten moeten unaniem instemmen met het MFK. Ook de netto-ontvangende landen moeten instemmen met bezuinigingen op hun begroting. Het nieuwe voorstel stelt bezuinigingen op de cohesiefondsen en het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) voor, die mogelijk voor discussie zorgen. Het huidige tijdschema richt zich op goedkeuring van de begroting uiterlijk eind 2019.

Deelname van niet-EU-landen

Naast de beslissing over het budget zelf, beslist de Commissie ook over de deelname van niet-EU-landen aan het Horizon Europe-programma. Momenteel heeft de EU overeenkomsten met verschillende Geassocieerde Landen, zoals Zwitserland en Noorwegen. Een dergelijke overeenkomst bestaat nog niet met het Verenigd Koninkrijk, aangezien dit land momenteel nog steeds formeel lid is van de EU. De EU wil geen aparte overeenkomsten tussen de Geassocieerde Landen, dus de uitkomst van de Brexit beïnvloedt de onderhandelingen over het MFK op meer manieren dan alleen de bijdragen van de lidstaten. Om de zaak nog ingewikkelder te maken, staat ook de huidige status van Zwitserland als Geassocieerd Land op het spel. Zwitserland onderhandelt op dit moment over een nieuw kader dat zijn relatie met de EU en zijn rol in Horizon 2020 regelt. Dit kader is echter onderworpen aan nationaal overleg, met mogelijk een referendum tot gevolg. Als dit kader eind 2020 niet is geratificeerd, bestaat de kans dat Zwitserland niet toetreedt tot Horizon Europe.

Nieuwe Europese Commissie

De huidige Commissie blijft aan tot en met 31 oktober 2019. De ambtstermijn van de nieuwe Commissie met een nieuwe voorzitter en nieuwe commissarissen gaat in op 1 november 2019. Het valt nog te bezien wat de politieke prioriteiten van de nieuwe Commissie en haar voorzitter zijn en hoe deze terugkomen in de nieuwe cyclus van meerjaren- en jaarprogramma’s, met inbegrip van het jaarlijkse werkprogramma van de Commissie voor 2020.

Wat nu?

De belangrijkste factoren die van invloed zijn op de vervolgstappen voor Horizon Europe zijn:
• de Brexit
• het nieuwe Europees Parlement
• de nieuwe Europese Commissie en
• de goedkeuring van het MFK.

Een vertraagde start van het nieuwe Horizon Europe-programme behoort tot de mogelijkheden. Het is daarom goed dat innovatieve organisaties (blijven) kijken naar nationale financieringsmogelijkheden. Heeft u vragen over de ontwikkelingen in de Europese Unie of heeft u ondersteuning nodig bij het vinden van (alternatieven) EU-financiering, neem dan contact met onze experts.






* = verplicht veld | Het PNO Privacy Statement is van toepassing